ISO 3834 và AWS D1.1: xưởng cơ khí Việt Nam cần chứng chỉ nào để nhận đơn xuất khẩu

Ba cái tên này xuất hiện trong gần như mọi yêu cầu báo giá từ khách Mỹ và châu Âu, và rất hay bị hiểu nhầm là ba phiên bản của cùng một thứ. Chúng không phải vậy. Chúng chứng nhận ba đối tượng khác nhau, và hiểu đúng giúp xưởng không mua thừa chứng chỉ, cũng không mất đơn vì thiếu hồ sơ.

Ba tiêu chuẩn, ba việc khác nhau

AWS D1.1 — Structural Welding Code, Steel. Đây là quy phạm kỹ thuật. Nó quy định cách phê duyệt quy trình hàn, cách sát hạch thợ hàn, hình dạng mối nối nào được miễn thử, và tiêu chí chấp nhận khi kiểm tra ngoại quan và NDT. Nó điều chỉnh bản thân việc hàn. Đây là tài liệu tham chiếu chủ đạo ở Bắc Mỹ.

ISO 3834 — Yêu cầu chất lượng đối với hàn nóng chảy. Đây là tiêu chuẩn hệ thống quản lý. Nó không dạy hàn. Nó quy định xưởng phải có gì để được tin tưởng: kiểm soát quy trình, hồ sơ sát hạch thợ, hiệu chuẩn thiết bị, truy xuất vật liệu, nhân sự kiểm tra, xử lý sản phẩm không phù hợp. Có ba mức — Phần 2 toàn diện, Phần 3 tiêu chuẩn, Phần 4 cơ bản. Phần 2 là mức các xưởng làm hàng xuất khẩu nên hướng tới.

EN 1090 — Thực hiện kết cấu thép. Đây là tiêu chuẩn tiếp cận thị trường, cụ thể là yêu cầu gắn dấu CE cho kết cấu thép đưa ra thị trường châu Âu. Nó đòi hỏi hệ thống Kiểm soát Sản xuất tại Nhà máy (FPC), mà FPC lại đòi hỏi chứng nhận ISO 3834 ở mức tương ứng. Nó chia theo Execution Class EXC1 đến EXC4 theo mức hậu quả nếu hỏng.

Thứ tự lồng nhau rất quan trọng: EN 1090 cần ISO 3834; ISO 3834 cần việc hàn được làm theo một quy phạm kỹ thuật như EN ISO 15614 hoặc AWS D1.1. Chúng xếp chồng lên nhau chứ không cạnh tranh nhau.

Xưởng nên đầu tư cái nào trước

Nếu ngân sách có hạn — và thường là vậy — thứ tự hợp lý:

1. Quy trình hàn được phê duyệt (WPS + PQR) theo AWS D1.1 hoặc EN ISO 15614. Đây là nền móng. Không có nó thì hai thứ còn lại không có gì để đứng lên.
2. Hồ sơ sát hạch thợ hàn còn hiệu lực, phủ đúng phương pháp, tư thế và dải chiều dày mà xưởng thực sự làm.
3. ISO 3834-2. Đây là bước tạo khác biệt lớn nhất với chi phí hợp lý. Nó biến “chúng tôi hàn tốt” thành một hệ thống mà khách có thể kiểm chứng.
4. EN 1090 chỉ khi xưởng thực sự nhắm kết cấu thép chịu lực vào thị trường EU. Với đế máy và khung máy — vốn là chi tiết của máy móc, không phải kết cấu công trình — EN 1090 thường là mua thừa.

Điểm thứ tư đáng nhấn mạnh vì nhiều xưởng bị tư vấn sai. Một đế máy công cụ đi kèm cả cỗ máy thuộc phạm vi quy định về máy móc, dấu CE đi theo cỗ máy chứ không đi theo cái khung. Bỏ tiền làm EN 1090 EXC3 cho đế máy là khoản chi thường không cần thiết.

Khách nước ngoài thật sự kiểm tra gì

Chứng chỉ treo trên tường không bằng quy trình đang chạy. Ba loại hồ sơ biến lời hứa thành sự thật — và đây chính là thứ người mua hỏi:

• WPS — Bản đặc tả quy trình hàn. Tờ hướng dẫn cho một mối nối cụ thể: phương pháp, vật liệu hàn, dải dòng điện, nhiệt độ nung nóng sơ bộ, nhiệt độ giữa các lớp, tốc độ hàn, số lớp.
• PQR — Hồ sơ phê duyệt quy trình. Bằng chứng thử nghiệm rằng WPS đó cho mối hàn đạt, kèm kết quả thử cơ tính.
• Chứng chỉ thợ hàn — bằng chứng người đang hàn chi tiết của khách đủ tiêu chuẩn cho phương pháp, tư thế và dải chiều dày đó, và chứng chỉ còn hiệu lực.

Khi nhận yêu cầu báo giá, hãy gửi kèm một bộ mẫu mà không cần khách hỏi. Xưởng có hệ thống thật làm việc này trong một buổi chiều. Xưởng không có thì mất hai tuần và gửi về một file marketing. Người mua đọc được sự khác biệt đó ngay lập tức, và nó là một trong những tín hiệu mạnh nhất mà xưởng có thể phát đi mà không tốn đồng nào.

Sai lầm hay gặp

Nghĩ chứng chỉ thay được hồ sơ. Không. Chứng chỉ nói rằng hệ thống đã từng được đánh giá. Hồ sơ nói rằng hệ thống đang chạy hôm nay.

Để chứng chỉ thợ hàn hết hạn. Chứng chỉ có thời hạn và cần xác nhận định kỳ. Một hồ sơ hết hạn trong bộ tài liệu gửi khách gây thiệt hại lớn hơn là không gửi gì.

Không có người điều phối hàn. Khung ISO 3834 yêu cầu nhân sự điều phối hàn — IWE hoặc IWT, trong biên chế hoặc thuê ngoài. Với khung máy dày, đây là tín hiệu rất có trọng lượng, vì phải có ai đó chịu trách nhiệm về các quyết định quy trình.

Nhận đơn ngoài năng lực thật. Một lời từ chối trung thực giữ được quan hệ. Một đơn hàng nhận rồi giao trễ ba tháng thì mất cả quan hệ lẫn uy tín — và trong ngành này người mua nói chuyện với nhau.

Nếu xưởng bạn đang muốn nhận đơn khung máy xuất khẩu

Chúng tôi là đơn vị sourcing độc lập, không phải nhà máy. Chúng tôi nhận bản vẽ từ khách Mỹ, châu Âu, Nhật và Hàn, rà soát tính khả thi gia công, rồi ghép với xưởng phù hợp trong mạng lưới.

Điều chúng tôi tìm: năng lực kết cấu nặng từ 1 m hoặc 500 kg trở lên, chứng chỉ hàn AWS D1.1 hoặc ISO 3834-2 (hoặc đang làm), gia công đạt ±0,05 mm trở lên, khả năng khử ứng suất, và một đầu mối kỹ thuật hoặc kinh doanh làm việc được bằng tiếng Anh.

Gửi hồ sơ năng lực qua trang dành cho nhà cung cấp. Mọi hồ sơ đều được trả lời trong vòng 24 giờ làm việc, kể cả khi câu trả lời là chưa phù hợp.

Xem thêm: thép hộp khung máy theo EN 10219 và cách đọc chứng chỉ.